EcoEndo | Ecologisch verantwoorde Endoscopie

Endoscopie heruitvinden om de gezondheids- en milieu-uitdagingen van morgen aan te gaan

EcoEndo wil producenten van medische hulpmiddelen een duurzaam alternatief bieden voor traditionele endoscopen, dat medische doeltreffendheid, patiëntveiligheid en een kleinere ecologische voetafdruk met elkaar verzoent. Door gebruik te maken van innovatieve aandrijftechnologieën en een rigoureus ecodesigntraject beoogt het project de ontwikkeling van een endoscoop die gemakkelijker herinzetbaar is en beter is afgestemd op de vereisten van de moderne ziekenhuisomgeving.

Context

In een ziekenhuiscontext die steeds meer onder druk staat, worden producenten in de medische sector geconfronteerd met een dubbele uitdaging: de veiligheid van patiënten garanderen én tegelijk hun impact op het milieu verkleinen. De digestieve endoscopie is onmisbaar in de gastro-enterologie en illustreert dit spanningsveld treffend.

Enerzijds zijn herbruikbare endoscopen een bekende bron van nosocomiale infecties. Hun ontwerp, dat sinds de jaren 1950 nauwelijks is geëvolueerd, berust nog steeds op complexe kabelmechanismen, waardoor ze moeilijk te ontmantelen en te recycleren zijn. Anderzijds bieden wegwerpmodellen weliswaar een betere hygiëne, maar ook zij kampen met ontwerpbeperkingen en dragen in aanzienlijke mate bij tot de productie van niet-recycleerbaar afval.

Het project EcoEndo biedt een concreet antwoord op dit dilemma met de ontwikkeling van een nieuwe generatie endoscopen: ecologisch ontworpen, eenvoudig herconditioneerbaar en gebaseerd op een technologische benadering die breekt met de gangbare praktijken. Het doel: klinische performantie, patiëntveiligheid en duurzaamheid combineren binnen een circulair economisch model dat is afgestemd op de realiteit van de Belgische industrie en ziekenhuizen.

Doelstellingen en resultaten

De centrale doelstelling van het project is de ontwikkeling van een ecologisch verantwoorde endoscoop met pneumatische aandrijving en variabele rigiditeit (met behulp van granular jamming-technologie). Om dit te bereiken zijn drie subdoelstellingen gedefinieerd:

1. Ontwikkeling van een functioneel prototype dat bij voltooiing van het project een technologisch maturiteitsniveau van TRL 5 bereikt;
2. Ontwikkeling van een methode voor levenscyclusanalyse (LCA), specifiek voor endoscopie, als leidraad bij het ecodesigntraject;
3. Ontwikkeling van een circulair businessmodel volgens het ‘Product as a Service’-principe, gebaseerd op een herbruikbaar station en een herconditioneerbare wegwerpslang.

Verwachte resultaten:

1. Een operationeel prototype van een pneumatische endoscoop;
2. Vergelijkende LCA-gegevens (conventionele endoscopen vs. modellen met ecologisch ontwerp);
3. Technische specificaties voor de ontwikkeling van het eindproduct.

Benadering

Het project is gestructureerd rond vier hoofdaspecten:

1. As 1: kwantificeren
   Uitvoeren van levenscyclusanalyses op huidige endoscopen (herbruikbaar en wegwerp) en toepassing daarvan op de EcoEndo-oplossing.
2. As 2 & 3: heruitvinden
   Ontwerp en prototyping van een endoscoop met pneumatische aandrijving en variabele rigiditeit. Nauwe samenwerking met artsen om klinische vereisten zoals flexibiliteit, kanalen en ergonomie te integreren.
3. As 4: bewustmaken
   Integratie van de noden uit het werkveld via een partnerschap met het Erasmusziekenhuis, ontwikkeling van een aangepast businessmodel en bewustmakingsacties voor betrokken spelers binnen de sector.

Doelgroep

Het project richt zich in de eerste plaats tot:

1. Technologische vernieuwers: ontwikkelaars van minimaal-invasieve medische oplossingen, experts in zachte robotica en polymeren met adaptieve eigenschappen
2. Actoren in de medische sector: ziekenhuizen, gastro-enterologieafdelingen, fabrikanten van medische hulpmiddelen

Financiering

• Type project: Belgium Builds Back Circular
• Subsidiegraad: 65%